Kategori: Makaleler

Haldun Taner’in “Günün Adamı” Neden Yasaklandı? Gerçeğin, Etik ve Gücün Çatışması Bir filozofun gözünden bakıldığında, yasaklama eylemi yalnızca politik bir karar değil, aynı zamanda hakikatin dolaşımına yönelik etik bir müdahaledir. Haldun Taner’in “Günün Adamı” adlı oyununun yasaklanması da bu anlamda bir tarihsel olay değil, bir ontolojik çatışmadır: gerçeğin görünür olmakla yasaklanmak arasındaki ince çizgide kaldığı bir an. Bu yazıda, yasağın yalnızca sanatsal değil, aynı zamanda felsefi bir fenomen olarak nasıl anlaşılabileceğini tartışacağız. Etik Perspektif: Sanatın Sorumluluğu ve İktidarın Hassasiyeti Etik, eylemin doğruluğu ya da yanlışlığı üzerine düşünmektir; sanatın etik alanı ise hakikati dile getirmenin cesaretinde yatar. Haldun Taner’in “Günün Adamı”…

Güneş Işığını Ölçen Aletin Adı Nedir? Bilimin Işığını Anlamak Bilim tarihi boyunca insanlar, gökyüzüne bakarak zamanı, mevsimleri ve doğanın ritmini anlamaya çalıştı. Güneş, yalnızca bir ışık kaynağı değil, aynı zamanda yaşamın sürdürülmesindeki en temel enerji kaynağıdır. Bu nedenle bilim insanları, güneş ışığının gücünü ve miktarını ölçmek için özel cihazlar geliştirmiştir. İşte bu cihazın adı: piranometre. Ancak bu yalnızca teknik bir terim değil; ardında uzun bir bilimsel evrim ve merak dolu bir hikâye yatar. — Piranometrenin Ortaya Çıkışı: Işığın Ölçülmeye Başlandığı Çağ Güneş ışığını ölçme fikri ilk olarak 19. yüzyılda ortaya çıktı. O dönemde fizikçiler, özellikle Gustav Kirchhoff ve John Tyndall…

Bir Ustanın Hikâyesi: “Kuru Harç”la Başlayan Dostluk O sabah güneş, mahallenin eski sokaklarını turuncuya boyarken Elif, elinde kahvesiyle evinin önündeki inşaatı izliyordu. Yeni taşınacağı evi neredeyse bitmişti ama bir şey dikkatini çekti: Usta Ali, elindeki gri tozu karıştırıyor, sonra üzerine dikkatlice su döküyordu. Elif merakla yaklaştı. “Ne o, sihir tozu mu o?” diye sordu gülümseyerek. Ali, alnındaki teri silip gülümsedi: “Keşke sihir olsa hanım. Bu, kuru harç.” O an Elif’in kafasında bir sürü soru belirdi. Kuru harç neydi? Neden sihir gibi görünüyordu? Kuru Harç Nedir? Ama Aslında Nedir Biliyor Musun? Ali, elindeki mala ile harcı duvarın üzerine yayarken anlatmaya başladı.…

Kanser Hastalığı Ne Demek? (Ve Neden Hepimizin İçinde Ufak Bir “Stratejist” ve “Empati Uzmanı” Saklıdır!) Giriş: Ciddi Konulara Güler Yüzle Yaklaşmak Gerek! “Kanser” kelimesini duyduğumuzda çoğumuzun aklına hemen beyaz önlüklü doktorlar, karmaşık tedavi süreçleri ve moral bozucu haberler gelir. Ama bugün işler biraz farklı… Çünkü biz bu konuyu bir tıp dersinde değil, kahkahalarla dolu bir kahve sohbetinde konuşacağız! ☕😄 Hadi gelin “kanser hastalığı ne demek?” sorusuna, hem bilgi dolu hem de eğlenceli bir pencereden bakalım. Hem erkeklerin mühendis kafasıyla “çözüm odaklı” planlarını, hem de kadınların Sherlock Holmes misali “empatik ve ilişkisel” yaklaşımlarını harmanlayalım. Sonuçta savaş planı yaparken bile biraz gülmek…

Kelimenin Sükûtu: Kapalı Cevap Üzerine Edebi Bir Yolculuk Bir kelimenin içinde gizlenen sessizlik bazen bir romanın tüm duygusunu taşır. Edebiyat, konuşmanın değil, susmanın da bir dili olduğunu öğretir bize. Bir karakterin söylemedikleri, kimi zaman söylediklerinden daha yüksek yankılanır. İşte bu yüzden “kapalı cevap” yalnızca bir dilbilgisi meselesi değil, bir ruh hâlidir; bir karakterin iç dünyasındaki labirenttir. Kapalı Cevap Ne Demek? Kapalı cevap, genellikle “evet” ya da “hayır” gibi net, kısa, yoruma kapalı ifadeleri tanımlar. Ancak edebiyatın derin sularında bu kavram yalnızca bir dil tanımıyla sınırlı kalmaz. Bir karakterin kapalı cevabı, çoğu kez duygusal bir savunmadır. İnsan bazen kendini korumak için…

İşlevsel Gramer Nedir? Dilin Kültürel Ritüellerdeki Gizli Yapısı Üzerine Antropolojik Bir İnceleme Bir antropolog olarak, farklı kültürlerin dillerini ve bu dillerin ardındaki anlam örgüsünü incelediğimde her defasında büyülenirim. Çünkü dil, yalnızca iletişim kurduğumuz bir araç değil, aynı zamanda bir toplumun kimliğini, tarihini ve düşünme biçimini yansıtan canlı bir sistemdir. İşte bu noktada karşımıza çıkan işlevsel gramer, dilin biçimsel yapılarından çok, onun sosyal ve kültürel işlevlerine odaklanan bir bakış açısı sunar. Bu yaklaşım, dilin neden bu şekilde kullanıldığını değil, nasıl ve ne amaçla kullanıldığını anlamaya çalışır. Tıpkı bir ritüelin anlamını sorgulayan antropolog gibi, işlevsel gramer de dilin ardındaki insan davranışını çözümlemeye…

İslam’da Gurur Ne Demek? Gücün, Ahlakın ve Toplumsal Dengenin Kesişim Noktası Bir siyaset bilimci olarak, güç ilişkilerini incelerken sık sık şu soruya dönerim: İnsan, iktidar karşısında ne kadar mütevazı olabilir? Gurur, tam da bu sorunun kalbinde yer alır. Çünkü gurur, yalnızca bireysel bir duygu değildir; aynı zamanda bir siyasal tutum, bir ahlak biçimi ve bir toplumsal düzen göstergesidir. İslam düşüncesinde gurur, bireyin kendini bilme sınırında başlar, iktidar arzusuyla sınanır ve adalet arayışıyla ölçülür. Bu yazıda İslam’da gurur kavramını, siyaset biliminin temel temaları olan iktidar, kurumlar, ideoloji ve vatandaşlık bağlamında analiz edeceğiz. — İktidar ve Gurur: Gücün Ahlaki Sınırları İslam siyaset…

Kambur İnsanlar Nasıl Uyumalı? Sadece Fiziksel Değil, Ruhsal Bir Soru Kambur insanlar nasıl uyumalı? Eğer bu soru size tuhaf geldiyse, bir kez daha düşünün. Kamburluk, sadece fiziksel bir durum değildir; çoğu zaman, içsel bir durumu, bir duygusal yükü, bir ruhsal daralmayı simgeler. Ancak, bu yazıda sizinle fiziksel kamburluktan bahsedeceğim. Çünkü bir kambur, nasıl yatarsa yatın, sırtındaki yükü taşıyarak bir çözüm bulmaya çalışmak zorundadır. Hadi bir duralım ve gerçekten sorgulayalım: Kambur insanlar nasıl uyumalı? Bu sorunun cevabını verirken, fiziksel sağlığı mı, duygusal rahatlamayı mı öncelemeliyiz? İyi bir uyku, sadece vücudu değil, zihni de dinlendirir. Ama kambur bir insan, her iki dünyada…